Spandex, Lycra lub inaczej elastan to włókno syntetyczne znane z wyjątkowej elastyczności. Jest to miękkie, elastyczne włókno z polimeru poliuretanowego, zdolne do wydłużenia nawet o 600%, które nie ulega degradacji w kontakcie z ludzkim potem, tłuszczem, detergentami i środkami czyszczącymi. Spandex dodaje się jako włókno elastyczne do różnych materiałów i odzieży. Dzięki temu produkt pozostaje sprężysty, dobrze leży, trzyma fason i łatwo się go pielęgnuje. Jest bardziej wytrzymały i mocniejszy niż kauczuk naturalny. Zaletą spandeksu jest zdolność powrotu do pierwotnego kształtu i szybsze schnięcie niż w przypadku zwykłych tkanin.
Włókna spandeksowe produkuje się czterema różnymi metodami: przędzeniem ze stopu, przędzeniem reakcyjnym, przędzeniem z roztworu na sucho i przędzeniem z roztworu na mokro. Materiał ten wykorzystuje się przede wszystkim w obcisłej odzieży sportowej (do takich aktywności jak jazda na rowerze, pływanie, bieganie, joga itp.) lub jako wygodną, przylegającą bieliznę do codziennego noszenia.