Może myślisz, że o flagach nie ma zbyt wielu ciekawostek i że służą one jedynie do identyfikacji i reprezentowania kraju. Tak jednak nie jest. Ciekawostki, które kryją flagi, nie dotyczą tylko kolorów, kształtów i wzorów. Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego właściwie flagi wykonuje się w określony sposób? Wiesz, czym jest weksylologia? Jeśli cię to interesuje i chcesz wiedzieć więcej, przeczytaj 12 zaskakujących faktów o flagach świata.
1. Nietypowa flaga Nepalu
Flaga Nepalu jest naprawdę wyjątkowa. Tym, co czyni ją unikatową, jest właśnie fakt, że jako jedyna flaga na świecie nie ma kształtu czworokąta. Flaga składa się z dwóch trójkątów ułożonych jeden na drugim, które razem tworzą flagę. Oprócz niezwykłego kształtu flaga ma także symbolikę w swoich kolorach. Jej karmazynowe tło oznacza odwagę, a niebieski pas obramowujący samą flagę symbolizuje pokój. W trójkątach znajdują się 2 symbole: półksiężyc i słońce. Ta flaga została oficjalnie przyjęta w 1962 roku.
2. Najstarsza flaga na świecie
Państwa używają flag do swojej reprezentacji już od wielu lat, ale wraz z rozwojem państw flagi się zmieniają. Dania jest jednak wyjątkiem. Ma bowiem najstarszą flagę na świecie, której wzór powstał w 1219 roku. Po raz pierwszy oficjalnie użyto jej jednak dopiero w 1625 roku i służy krajowi do dziś. Flaga ma czerwone tło z pojedynczym poziomym białym pasem przez środek flagi. W Danii flaga jest znana również pod nazwą „Dannebrog”, co w tłumaczeniu oznacza „duńska tkanina”.
3. Jedyne flagi o kwadratowym kształcie
Na świecie możemy znaleźć tylko dwie flagi, które mają nietypowy kwadratowy kształt. Jedną z nich jest flaga Szwajcarii. Często jest mylona z flagą medyczną używaną przez Czerwony Krzyż. Flagę z czerwonym kwadratem i białym krzyżem pośrodku Szwajcaria zaczęła oficjalnie używać od 1889 roku. Drugim państwem, które zastosowało w swojej fladze nietypowy kwadratowy kształt, jest Watykan.
Flaga Watykanu jest w połowie żółta lub złota, a w połowie biała. Na białym polu, które znajduje się po prawej stronie flagi, umieszczono herb Watykanu. Oficjalnie uznano tę flagę w 1929 roku. Ciekawostką jest, że spośród wszystkich 193 flag państwowych świata tylko trzy flagi mają odmienny kształt. Oprócz Szwajcarii i Watykanu jest to wspomniany wyżej Nepal.
4. Symbol krzyża
Symbol krzyża możesz spotkać na wielu flagach na świecie. Często wiąże się go z religią, a konkretnie z chrześcijaństwem. Ten symbol możesz zobaczyć na przykład na fladze Anglii, Gruzji, Norwegii, Szwecji czy Danii. Dla krajów skandynawskich typowy jest krzyż skandynawski, który także symbolizuje chrześcijaństwo. Do przedstawienia chrześcijaństwa używano również innych symboli, ale najczęściej stosowano właśnie typowy krzyż.
5. Kolory i historia kraju
Większość flag świata wykorzystuje bardzo podobne kolory, często są to kolory podstawowe - czerwony, niebieski i żółty, ale zdarzają się też wyjątkowe kolory, które nie są zbyt typowe. Dobór kolorów ma często podłoże w historii kraju. Pokażemy więc kilka znaczeń kolorów, które są najczęściej używane do reprezentowania państwa.
Czerwony
Kolor czerwony bywa często kojarzony z negatywnymi wydarzeniami i właśnie na flagach wyraża tę emocję, także ze względu na kontekst historyczny. Na przykład Portugalia używa koloru czerwonego jako symbolu krwi przelanej w walce o ocalenie swojego kraju, natomiast Maroko używa tego koloru do wyrażenia odwagi i siły ludzi w swoim kraju. Oba państwa tym kolorem nawiązują do cierpień, których w przeszłości doświadczali ich obywatele.
Niebieski
Niektórzy z was mogą myśleć, że niebieski na flagach może przedstawiać niebo lub ocean. Czasami tak może być, ale użycie koloru niebieskiego może mieć też głębsze znaczenie. Może symbolizować wolność i pokój.
Żółty lub złoty
Przez całą historię kolor żółty lub złoty wykorzystywano do oznaczania bogactwa lub dobrej energii, ponieważ ten kolor często kojarzono ze słońcem.
Zielony
Na większości flag kolor zielony przedstawia bogatą przyrodę kraju lub jego rolnictwo. Państwa używają jednak tego koloru także jako symbolu nadziei i młodości.
Czarny
Ten kolor nie jest tak często używany, ale jeśli już, może być symbolem dziedzictwa etnicznego, pokonania wrogów lub determinacji kraju. Może być także użyty jako symbol śmierci i żałoby.
6. Najbardziej kolorowa flaga świata
Choć istnieje wiele flag świata, które obejmują szeroką gamę kolorów, krajem, który użył najwięcej kolorów w swojej fladze, jest bez wątpienia Belize. Flaga ma łącznie 12 kolorów, co czyni ją najbardziej kolorową flagą na świecie. Na fladze użyto koloru niebieskiego z białym kołem pośrodku, w którym znajduje się herb kraju. Wzdłuż górnej i dolnej krawędzi flagi biegną czerwone pasy.
7. Symbole słońca, gwiazd, księżyca...
Każdy symbol użyty na fladze wyraża określone, specyficzne znaczenie dotyczące danego kraju. Istnieje jednak również kilka uniwersalnych symboli, które są używane na flagach różnych państw. Do uniwersalnych symboli, które najczęściej pojawiają się na flagach, należą zwykle słońce, księżyc, gwiazdy, trójkąty, kwadraty czy krzyż. Jako przykład możemy podać Japonię, która jest znana jako „kraj wschodzącego słońca”, i dlatego ma pośrodku swojej flagi okrągły kształt, który przedstawia słońce.
8. Flagi i zwierzęta
Oprócz charakterystycznych kolorów państwa umieszczają na swoich flagach także zwierzęta. Niektóre kraje używają na flagach swoich narodowych ptaków, aby w ten sposób odzwierciedlić dziedzictwo swoich krajów. Na przykład na fladze Ekwadoru jako zwierzęcy symbol umieszczono andyjskiego ptaka zwanego kondorem. Inne kraje przedstawiają na flagach także dzikie zwierzęta, takie jak lwy i inne drapieżniki, które symbolizują odwagę i siłę kraju. Istnieją też państwa, które używają zwierząt fantastycznych, na przykład flaga Walii, na której jest smok, i flaga Albanii, na której jest dwugłowy orzeł.
9. Podział flag według grup kolorystycznych
Choć uważamy każdą flagę świata za wyjątkową ze względu na jej wzory i kolory, istnieją pewne powtarzające się wzory i kolory, w których możemy dostrzec powiązania między poszczególnymi krajami. Na przykład państwa, w których dominuje wyznanie islamskie, często używają na swoich flagach gwiazd i półksiężyca, aby wyrazić szacunek dla swoich przekonań religijnych. Poza tym istnieje jednak więcej powiązań. Znamy trzy główne kategorie, według których grupuje się państwa na podstawie kolorów i symboli użytych na flagach.
Barwy panslawistyczne
Państwa z barwami panslawistycznymi na flagach używają koloru czerwonego, białego i niebieskiego i leżą w Europie Wschodniej. Kiedyś te kraje zjednoczył Związek Radziecki, ale od uzyskania niepodległości stworzyły własne flagi w tych samych kolorach. Do tych państw należą Chorwacja, Czechy, Rosja, Serbia, Słowacja i Słowenia.
Barwy panafrykańskie
Barwy panafrykańskie - kolor czerwony, żółty i zielony wywodzą się z kultury afrykańskiej. Państwa w tej kategorii to Benin, Kamerun, Republika Konga, Etiopia, Ghana, Gwinea, Gujana, Mali, Mozambik, Senegal, Togo, Zambia i Zimbabwe.
Barwy panarabskie
Wykorzystują je państwa, które na swoich flagach używają wyłącznie koloru białego, czerwonego, zielonego i czarnego. Te państwa leżą zwykle na Bliskim Wschodzie, a są to Irak, Jordania, Kuwejt, Sudan, Syria, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Sahara Zachodnia.
10. Najrzadszy kolor na flagach
Najrzadszym kolorem, jaki można znaleźć na fladze, jest fioletowy. Ciekawostką jest, że występuje tylko na dwóch flagach świata, a mianowicie na fladze Nikaragui i fladze Dominiki. Właśnie kolor fioletowy często symbolizuje godność królewską lub bogactwo kraju, dlatego zaskakujące jest, że nie wykorzystano go na większej liczbie flag świata.
Powodem, dla którego są to jedyne dwa państwa używające tego koloru, jest to, że fioletowy barwnik był w historii zawsze drogi i trudno dostępny. Obie flagi powstały dopiero pod koniec XIX wieku, co oznacza, że dostęp do barwników był wtedy o wiele łatwiejszy niż setki lat wcześniej, gdy zaprojektowano większość pozostałych flag. Dzięki temu oba państwa mogły użyć tego koloru mniejszym kosztem i nakładem pracy.
11. Czym jest weksylologia?
Czy wiesz, że istnieje nauka, która zajmuje się badaniem flag i związanych z nimi emblematów? Ta nauka o nazwie weksylologia zajmuje się badaniem flag wszelkiego rodzaju, zarówno współczesnych, jak i historycznych. Tworzy zbiór zasad praktycznych dla przyszłego projektowania i używania flag, a także zbiór teorii dotyczących rozwoju flag.
Weksylologia stara się zrozumieć i wyjaśnić ważną rolę, jaką flagi odgrywają we współczesnym świecie. Słowo weksylologia pochodzi od łacińskiego wyrazu - vexillum, którym Rzymianie określali rodzaj sztandaru z tkaniną zawieszoną na poziomej poprzeczce na drzewcu. W językach klasycznych jest to najbliższy odpowiednik tego, co dziś nazywamy flagą.
12. Flaga piracka - Jolly Roger
Ostatni, a zarazem najciekawszy fakt, o którym wspomnimy w tym artykule, dotyczy wyjątkowej flagi o nazwie Jolly Roger, która przedstawia białą czaszkę i skrzyżowane kości na czarnym tle. Stała się jednoznacznym symbolem piratów. Ta flaga jest wywieszana w parkach rozrywki, restauracjach tematycznych, a nawet w domach. Większość ludzi od razu kojarzy Jolly Roger z piratami morskimi.
Flaga pochodzi z XVII wieku. Mniej więcej w tym czasie można było zobaczyć statki pirackie z flagą, która jest dziś ikoną. Do słynnych pirackich kapitanów, którzy wywieszali flagę Jolly Roger, należą Black Sam Bellamy, Francis Spriggs, Bartholomew Roberts, John Taylor i Edward England. Jej główną funkcją było odstraszanie.
Jest powód, dla którego flaga Jolly Roger wygląda tak przerażająco: miała zniechęcać do ataków. Statki pirackie były często atakowane przez marynarkę wojenną państw lub przez innych piratów. Aby zapobiec atakom na swoje statki, kapitanowie piratów wywieszali flagę Jolly Roger.
Historycy uważają, że czarne tło flagi Jolly Roger było ostrzeżeniem, by się poddać. Zanim flaga Jolly Roger została wymyślona i pojawiła się na statkach pirackich, kapitanowie często wywieszali białe lub czarne flagi. Na znak zgody na kapitulację wywieszano białą flagę.
Wbrew powszechnemu przekonaniu statki pirackie nie zawsze miały podniesioną flagę Jolly Roger. Piraci jako złodzieje morscy nie chcieli spłoszyć swoich ofiar. Dlatego trzymali Jolly Roger opuszczoną, gdy płynęli z dala od statków handlowych. Gdy byli wystarczająco blisko, by zaatakować, statki pirackie podnosiły flagę Jolly Roger.
Obecnie istnieje kilka wersji kolorystycznych tej flagi. Na przestrzeni kilku stuleci piraci zaprojektowali dziesiątki flag Jolly Roger.
